YASHIRIN IQTISODIYOTNI QISQARTIRISHDA FISKAL INSTRUMENTLARNING SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI
Abstract
O‘zbekistonda yashirin va norasmiy iqtisodiyotni qisqartirishga qaratilgan fiskal siyosat 2017-2026-yillar kesimida, rasmiy statistik ma’lumotlar hamda normativ-huquqiy islohotlar asosida baholangan. Tadqiqotning muhim metodologik jihati shundan iboratki, “jami norasmiy va yashirin iqtisodiyot” ko‘rsatkichi bilan soliqqa tortilmaslik maqsadida ataylab berkitilgan “yashirin iqtisodiyot” komponenti qat’iy ajratildi; shu sababli keng ko‘rsatkichdagi pasayish avtomatik ravishda soliqdan qochish komponentining xuddi shunday qisqarganini anglatmasligi isbotlandi. Uzilishli vaqt qatori modeli, dekompozitsiya, tarmoq tahlili va fiskal natijalar matritsasi 2017-yildan keyin keng kuzatilmaydigan iqtisodiyot ulushi sezilarli kamayganini, biroq xizmatlar sohasidagi tor ma’nodagi yashirin faoliyat barqaror yuqori qolayotganini ko‘rsatdi.