Kiểm toán nội bộ, quản trị công ty và mức độ công bố thông tin tự nguyện của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Abstract

Trong bối cảnh xu hướng ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) ngày càng được coi trọng, bài nghiên cứu xem xét tác động của kiểm toán nội bộ và quản trị công ty đến mức độ công bố thông tin tự nguyện của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) của 200 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX giai đoạn 2020-2024, thu thập từ báo cáo thường niên và báo cáo quản trị công ty. Áp dụng mô hình hồi quy Fractional Probit với hiệu ứng cố định ngành và năm, kết quả cho thấy: (1) sự hiện diện và chất lượng của bộ phận kiểm toán nội bộ có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến mức độ công bố thông tin tự nguyện; (2) các đặc điểm của Hội đồng quản trị, đặc biệt là tỷ lệ thành viên độc lập và sự tồn tại của Ủy ban Kiểm toán, có mối quan hệ thuận chiều với mức độ công bố thông tin tự nguyện; (3) hiệu ứng này mạnh hơn đối với các công ty có quy mô lớn và niêm yết trên HOSE. Chỉ số công bố thông tin tự nguyện trung bình của mẫu đạt 41,2%, thấp hơn đáng kể so với mức chuẩn quốc tế, cho thấy dư địa cải thiện còn lớn. Kết quả nghiên cứu đóng góp bằng chứng thực nghiệm cho cơ sở lý luận về vai trò của kiểm toán nội bộ trong việc nâng cao tính minh bạch thông tin và hàm ý chính sách quan trọng đối với cơ quan quản lý và doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, nghiên cứu còn hạn chế về vấn đề nội sinh tiềm ẩn giữa kiểm toán nội bộ và công bố thông tin tự nguyện, cần được giải quyết trong các nghiên cứu tiếp theo.