Türkçe Öğretiminde Üretken Yapay Zekâ: Öğretim Elemanlarının Algı, Fırsat ve Risk Değerlendirmeleri

Abstract

Bu çalışma, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde görevli öğretim elemanlarının dil öğretiminde yapay zekâ (YZ) kullanımına ilişkin algılarını, farkındalık düzeylerini ve bu teknolojinin sunduğu fırsatlarla risklere dair değerlendirmelerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseninde tasarlanan çalışmada, 14 öğretim elemanı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, katılımcıların çoğunluğunun YZ’yi insan zekâsını taklit eden ve bilişsel süreçleri modelleyen sistemler olarak tanımladığını ortaya koymuştur. Analizler, YZ dil modellerinin kişiselleştirilmiş öğrenme, anlık geri bildirim ve materyal üretiminde zaman tasarrufu gibi önemli avantajlar sunduğunu; ancak akademik dürüstlük ihlalleri, hatalı bilgi aktarımı, dilin kültürel dokusunun kaybı gibi önemli riskleri de bünyesinde barındırdığını göstermektedir. Araştırma sonucunda, YZ’nin etkili ve etik biçimde kullanılabilmesi için öğretmenlere ve öğrencilere yönelik YZ okuryazarlığı ve farkındalık eğitimlerinin bir gereklilik olduğu saptanmıştır.